Intro
een mixed media animatie kortfilm over artificiële intelligentie als horror-element.
Onderzoeksdocument
Abstract
Mixed media animatie combineert verschillende technieken en visuele stijlen binnen één filmische ervaring. Veel hedendaagse mixed media projecten worden gekenmerkt door een sterk afgewerkte esthetiek, terwijl een meer ruwe en schetsmatige beeldtaal minder vaak wordt toegepast.
Tegelijk biedt animatie makers de mogelijkheid om te experimenteren met vorm, stijl en storytelling en zo een eigen visuele identiteit te ontwikkelen.
Uit deze interesse ontstond de centrale onderzoeksvraag:
"Hoe kunnen verschillende animatiestijlen en vormen van visuele storytelling samenkomen in één coherente mixed media kortfilm?"
Deze ontwerpgerichte bachelorproef vereist een experimentele aanpak waarbij storytelling, animatie en verschillende digitale technieken samenkomen.
Het onderzoek combineerde deskresearch naar mixed media animatie en visuele referenties met een proces van research through design — waarbij inzichten ontstonden tijdens het maken zelf.
Aanvankelijk werd onderzocht hoe live-action beelden gecombineerd konden worden met ruw geschetste frame-by-frame geanimeerde personages. Naarmate het proces vorderde, evolueerde het concept verschillende keren en werd uiteindelijk gekozen voor een combinatie van 3D-omgevingen en een schetsmatige 2D-animatiestijl.
Op basis van deze experimenten werden verschillende visuele testen en iteraties uitgevoerd die uiteindelijk leidden tot de ontwikkeling van een mixed media animatie kortfilm.
Inleiding
Animatie biedt makers de mogelijkheid om verhalen te vertellen op manieren die binnen andere media moeilijk realiseerbaar zijn. Door verschillende technieken en stijlen te combineren, kunnen unieke visuele werelden ontstaan die bijdragen aan de sfeer en de beleving van een verhaal.
Vanuit onze interesse in animatie en visuele storytelling wilden we onderzoeken hoe verschillende beeldtalen elkaar kunnen versterken binnen één project.
Voor deze bachelorproef kozen we ervoor om een mixed media animatiekortfilm te ontwikkelen. De kortfilm vertelt een horrorverhaal waarin artificiële intelligentie wordt voorgesteld als het monster.
Het verhaal vertrekt vanuit de gedachte dat AI menselijke creativiteit probeert na te bootsen en daardoor de grens tussen origineel en imitatie doet vervagen. Dit thema vormde de inhoudelijke basis van het project.
Doel en motivatie
Naast het realiseren van een eindfilm wilden we ook verder experimenteren met animatie en onze eigen visuele stijl onderzoeken.
We merkten dat veel mixed media projecten een sterk afgewerkte esthetiek hanteren, terwijl wij geïnteresseerd waren in een meer ruwe en schetsmatige beeldtaal.
Door verschillende technieken te combineren, wilden we onderzoeken hoe deze esthetiek kon bijdragen aan de sfeer en de storytelling van een horrorfilm.
Onderzoeksvraag
Hoe kunnen verschillende animatiestijlen en vormen van visuele storytelling samenkomen in één coherente mixed media kortfilm?
Om deze vraag te onderzoeken, kozen we voor een experimentele werkwijze waarbij onderzoek en maken voortdurend met elkaar verbonden waren. Aan de hand van referentieonderzoek, visuele experimenten en verschillende iteraties werden ideeën getest en verder ontwikkeld.
Tijdens het proces evolueerde het oorspronkelijke concept meerdere keren, wat uiteindelijk leidde tot nieuwe inzichten en een aangepaste visuele aanpak.
Creatieve Proces
Context
Initiatief
Aan het begin van deze bachelorproef werden verschillende ideeën onderzocht. Zowel animatie als film stonden centraal binnen deze eerste concepten.
Mogelijke richtingen varieerden van een geanimeerde horrorfilm en een robotgevecht tot meer psychologische thema's zoals prestatiedruk, trauma en de invloed van innerlijke gedachten.
Tijdens deze eerste fase werd vooral gezocht naar een onderwerp dat ruimte bood voor experiment en visuele storytelling.
Hoewel de oorspronkelijke ideeën sterk uiteenliepen, merkten we dat we telkens terugkeerden naar een gelijkaardige sfeer. Elementen zoals horror, spanning, psychologische thema's en een gevoel van vervreemding kwamen steeds opnieuw naar voren.
Hierdoor groeide de keuze om een horrorverhaal als uitgangspunt te nemen.
Maatschappelijke situering
Het uiteindelijke concept vertrekt vanuit artificiële intelligentie als antagonist. In de kortfilm wordt AI voorgesteld als een entiteit die menselijke creativiteit probeert na te bootsen.
Dit thema sluit aan bij actuele discussies rond originaliteit, auteurschap en de groeiende aanwezigheid van AI binnen creatieve sectoren.
Het idee dat iets menselijke creativiteit kan imiteren zonder zelf een eigen oorsprong te hebben, vormde een belangrijke inspiratiebron voor ons verhaal.
Visuele inspiratie
Naast het inhoudelijke thema speelde ook de visuele stijl een belangrijke rol. We voelden ons aangetrokken tot projecten waarin verschillende werelden en stijlen samenkomen. Vooral de combinatie van realistische omgevingen en personages die een andere visuele taal hanteren, vormden een belangrijke inspiratie.
De werken van Tim Burton en de film "Coraline" vormden hierbij een belangrijke referentie. Beide creëren een wereld die herkenbaar aanvoelt, maar tegelijkertijd een vervreemdende en bijna droomachtige sfeer oproept.
De personages lijken deel uit te maken van een andere realiteit dan hun omgeving, terwijl ze toch geloofwaardig binnen dezelfde wereld bestaan. Deze spanning tussen verschillende visuele lagen wilden we ook binnen onze eigen kortfilm onderzoeken.
Daarom kozen we ervoor om mixed media te gebruiken en een meer schetsmatige animatiestijl te combineren met digitale omgevingen.
Onderzoeksmethodes
Binnen deze bachelorproef werd gekozen voor een ontwerpgerichte en experimentele aanpak. Vanaf het begin van het project stonden horror, sfeer en visuele storytelling centraal. Daarnaast deelden we een sterke interesse in textuur, een schetsmatige beeldtaal en het combineren van verschillende technieken binnen één filmische wereld.
Aangezien het project voornamelijk visueel en experimenteel van aard is, stonden onderzoek en maken voortdurend met elkaar in verbinding.
In plaats van te vertrekken vanuit een volledig uitgewerkt concept, ontwikkelde de kortfilm zich geleidelijk door middel van experiment, iteratie en reflectie.
Desk Research en Referentieonderzoek
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek bestond uit het analyseren van bestaande films en series binnen het horror- en thrillergenre. Hierbij werd onderzocht hoe andere makers spanning opbouwen, hoe horror visueel wordt ondersteund en hoe thema's zoals identiteitsverlies, imitatie en vervreemding worden verwerkt binnen een verhaal.
Verschillende werken vormden een belangrijke inspiratiebron tijdens het proces:
- Twin Peaks — droomlogica en surrealisme
- The Thing — de angst voor imitatie
- Us — identiteit en het 'andere'
- Channel Zero — psychologische horror
- The Outsider — het onverklaarbare
Deze producties onderzochten op verschillende manieren de angst voor iets dat menselijk lijkt, maar fundamenteel anders is. Daarnaast werden elementen zoals droomlogica, paranoia, sound design, surrealisme en open interpretatie meegenomen in de ontwikkeling van het verhaal.
Naast inhoudelijke inspiratie werd ook aandacht besteed aan de visuele stijl. We onderzochten hoe textuur, imperfectie en een meer schetsmatige esthetiek kunnen bijdragen aan de sfeer van een horrorverhaal.
Designonderzoek
De belangrijkste onderzoeksmethode: research through design
In plaats van een vaststaand plan te volgen, werden ideeën voortdurend getest en aangepast tijdens het maakproces. Verschillende concepten, scènes en technische oplossingen werden uitgeprobeerd en geëvalueerd, waardoor nieuwe inzichten ontstonden.
Het oorspronkelijke idee evolueerde meerdere keren gedurende het traject:
- Live-action + handgetekende animatie → niet passend bij de sfeer
- 3D-omgevingen + schetsmatige 2D-stijl → de uiteindelijke richting
Door middel van experimenten met compositie, textuur, sfeer en storytelling werd stap voor stap gezocht naar een visuele taal die aansloot bij het verhaal.
Iteratie en Reflectie
Tijdens het volledige proces werden beslissingen voortdurend geëvalueerd en aangepast. Nieuwe ideeën ontstonden vaak vanuit eerdere experimenten, waardoor het project zich organisch kon ontwikkelen.
Deze iteratieve werkwijze zorgde ervoor dat zowel het verhaal als de visuele stijl geleidelijk vorm kregen en uiteindelijk samenkwamen in de uiteindelijke mixed media kortfilm.
Het project ontwikkelde zich niet vanuit een vaststaand plan, maar groeide door vallen en opstaan — research through design als motor.
Inzichten & Concept
Tijdens het onderzoek merkten we dat verschillende horrorfilms en series gelijkaardige thema's behandelden:
- Identiteitsverlies — wie ben je als je wordt nagebootst?
- Imitatie — de angst voor kopieën zonder ziel
- Paranoia — wie kun je nog vertrouwen?
- De angst voor het onbekende
Daarnaast viel op dat veel van deze werken niet alles expliciet verklaren, waardoor de kijker zelf betekenis moet geven aan wat er gebeurt. Deze vorm van ambiguïteit bleek een belangrijk element binnen de sfeer die we wilden creëren.
Naast inhoudelijke inzichten ontdekten we ook dat een meer ruwe en onaffe beeldtaal kan bijdragen aan een gevoel van vervreemding. Imperfecties, texturen en schetsmatige vormen versterken de ongemakkelijke sfeer.
Hoewel de eerste ideeën sterk uiteenliepen, merkten we dat we steeds terugkeerden naar dezelfde centrale gedachte: de angst om vervangen te worden door iets dat menselijk lijkt, maar dat niet volledig menselijk is.
Vanuit deze gedachte ontstond het concept van een entiteit die mensen observeert en imiteert. Uiteindelijk werd artificiële intelligentie gekozen als metafoor voor dit idee.
In de kortfilm wordt AI niet voorgesteld als een technologisch systeem, maar als een wezen dat menselijke creativiteit, gedrag en identiteit probeert over te nemen.
"The Mimic"
Hierdoor ontstaat een spanning tussen imitatie en authenticiteit.
Het uiteindelijke concept resulteerde in een horrorverhaal waarin een groep personages geconfronteerd wordt met een entiteit die steeds meer controle krijgt over haar omgeving. Door middel van mixed media, een schetsmatige beeldtaal en verschillende visuele symbolen wordt het thema van imitatie en verlies van identiteit versterkt.
Design Praktijk en Proces
Eerste Ideeën en Verkenning
Tijdens de eerste fase van het project werden verschillende concepten onderzocht. De ideeën liepen sterk uiteen en varieerden van actiegerichte animaties tot meer psychologische verhalen.
Thema's die aan bod kwamen:
- Trauma en de invloed van het verleden
- Prestatiedruk en innerlijke strijd
- Klassieke horror — spanning en angst
Ondanks de uiteenlopende richtingen merkten we dat we steeds terugkeerden naar een gelijkaardige sfeer.
Horror, spanning en een gevoel van vervreemding vormden vanaf het begin een rode draad binnen het project.
Ontwikkeling van het verhaal
Naarmate het project vorderde, begonnen verschillende ideeën samen te komen. Tijdens deze fase ontstond geleidelijk het concept van een entiteit die menselijke eigenschappen observeert en imiteert.
Dit groeide uiteindelijk uit tot de Mimic, het centrale horror-element van de kortfilm.
Ook het verhaal evolueerde meerdere keren. Verschillende versies van het scenario werden geschreven en aangepast totdat een structuur ontstond die het thema van imitatie en identiteitsverlies beter ondersteunde.
Characters
Bij de ontwikkeling van de personages werd niet alleen gekeken naar hun individuele eigenschappen, maar ook naar de relaties tussen hen. De onderlinge spanningen en verschillen tussen de personages vormen een belangrijk onderdeel van de dynamiek binnen het verhaal.
De Mimic onderscheidt zich van de andere personages doordat hij geen eigen identiteit bezit. Hij leert uitsluitend door observatie en probeert menselijke gedragingen te reproduceren zonder deze volledig te begrijpen.
Symboliek en Visuele Motieven
Tijdens het schrijfproces werden verschillende terugkerende elementen toegevoegd die extra betekenis geven aan het verhaal.
Zo functioneren de vlieg en de spin, het waterglas en de videogame niet alleen als visuele details, maar ondersteunen ze ook de onderliggende thema's van de film.
- De vlieg & de spin — imitatie en controle
- Het waterglas — kwetsbaarheid en grenzen
- De videogame — artificiële realiteit
Deze symbolische elementen versterken het gevoel van spanning en verwijzen naar thema's zoals imitatie, controle en afhankelijkheid.
Visuele Ontwikkeling
Vanaf het begin wilden we experimenteren met een mixed media aanpak. Aanvankelijk werd onderzocht hoe live-action beelden gecombineerd konden worden met handgetekende animaties.
Tijdens het proces bleek echter dat deze aanpak niet volledig aansloot bij de sfeer die we wilden creëren.
Uiteindelijk werd gekozen voor een combinatie van 3D-omgevingen en een meer schetsmatige 2D-stijl.
Door middel van texturen, zichtbare lijnen en een minder afgewerkte esthetiek wilden we een gevoel van vervreemding creëren dat aansluit bij het horrorverhaal.
Storyboard en Scenario
Voor de uitwerking van de kortfilm werden verschillende scenario's en storyboards ontwikkeld. Tijdens deze fase werd voortdurend gezocht naar een evenwicht tussen verhaal, spanning en visuele opbouw.
Door verschillende versies uit te werken konden scènes worden aangepast, verwijderd of verder uitgewerkt. Hierdoor groeide het verhaal geleidelijk uit tot de uiteindelijke structuur van de film.
Reflectie & Conclusie
Tijdens het traject werden verschillende keuzes opnieuw geëvalueerd. Sommige ideeën bleken minder goed te werken, terwijl andere elementen juist sterker werden naarmate het project vorderde.
Door deze iteratieve werkwijze kon het project zich geleidelijk ontwikkelen en ontstond uiteindelijk een beter evenwicht tussen verhaal, sfeer en visuele stijl.
Het eindresultaat van deze bachelorproef is een mixed media animatie kortfilm waarin 3D-omgevingen en handgetekende animaties samenkomen.
Door middel van horror, symboliek en visuele storytelling onderzoekt de film thema's zoals imitatie, identiteit en de relatie tussen menselijke creativiteit en artificiële intelligentie.
Het project vormt de synthese van alle experimenten, inzichten en ontwerpkeuzes die tijdens het proces werden gemaakt.
Deze bachelorproef toont aan hoe het combineren van verschillende technieken en een experimentele aanpak kan leiden tot nieuwe inzichten binnen animatie en visuele storytelling.
Storyboard
Bronvermelding
- Mixed Media | Praktijk Marianne Geerts. (z.d.). Praktijk Marianne Geerts. praktijkmariannegeerts.com/mixed-media/
- Byfarious. (2024, 21 september). Mixed media. Kunstwerken.ART. kunstwerken.art/begrip/mixed-media/
- Kneppers, I. (2024, 1 oktober). Het proces van frame by frame animatie. Barabas Animatiestudio. burobarabas.nl/het-proces-van-frame-by-frame-animatie/
- Bedard, M. (2026, 21 januari). 12 Best Tim Burton Characters, ranked. SlashFilm. slashfilm.com/2071999/best-tim-burton-characters-ranked/
Bijlagen
